uppstoppari
Linsa hlutverks
Uppstoppari er sérfræðingur í að setja upp og endurvinna látin dýr og dýrahluta, oft til notkunar í mennta- og sýningarstofnunum. Þetta er handverk sem krefst nákvæmni og þekkingar á dýraríkinu.
Uppstopparar vinna að því að varðveita dýr og dýrahluta fyrir sýningar, menntun og vísindastofnanir. Daglega vinnu getur falið í sér allt frá hreinsun og meðhöndlun dýra til að setja þau upp í sýningarstaði, endurvekja eldri uppstoppanir eða vinna að sérstöku pöntum fyrir einkasöfn. Mikilvægt er að hafa nákvæma þekkingu á dýraríkinu og notast við viðeigandi efni og tækni til að tryggja bestu mögulegu varðveislu.
- • Hreinsa og meðhökfla dýr og dýrahluta.
- • Stoppa dýr með viðeigandi efnum og tækni.
- • Endurvekja og endurbyggja eldri uppstoppanir.
Uppstoppari er sérfræðingur í að setja upp og endurvinna látin dýr og dýrahluta, oft til notkunar í mennta- og sýningarstofnunum. Þetta er handverk sem krefst nákvæmni og þekkingar á dýraríkinu.
Gætiuppstopparipassað þig?
Svaraðu þremur snöggum spurningum. Þetta er ekki fullkomið mat – þetta er plagg sem hjálpar þér að ákveða hvort þú eigir að bera saman prófílinn þinn.
Finnstu þér það gefandi að læra kunnáttu beint starf þínu áður en þú valdir leið?
Viltu gjarnan starf þar sem styrkir þínir geta vaxið með tímanum?
Viltu gjarnan bera saman þetta hlutverk við svipaðar starfsferil?
Hvað fólk í þessu hlutverki gerir venjulega
Listir, afþreying og hönnun
Dæmigerður dagur semuppstoppari
09 09:00 · Morgun hreinsar dýraskrokkshluta
10 10:30 · Um miðjan morgun leggur lokahönd á formgerð dýra
12 12:00 · Miðdegi skapar formgerð dýra
14 14:00 · Síðdegis að flá dýr
15 15:30 · Seint eftir hádegi hreinsar skrokk
Verkefnaröð er lýsandi. Einstakir dagar eru mismunandi.
-
lífeðlisfræði dýra
Rannsóknir á vélrænni, eðlisfræðilegri, lífrafmagnsfræðilegri og lífefnafræðilegri virkni dýra, líffærum þeirra og frumum þeirra.
-
líffærafræði dýra
Rannsóknin á líkamshlutum dýra, uppbyggingu þeirra og hreyfitengsl, í samræmi við gildi sem tiltekin starfsgrein krefst.
-
varðveislutækni
Aðferðir, tæki, tækni, efni og íðefni sem eru notuð til varðveislu og skjalavörslu.
-
hagnýt dýrafræði
Vísindi þar sem líffærafræði dýra, lífeðlisfræði, vistfræði og atferli koma til greina í tilteknu samhengi.
- dýrategundir
- lög um velferð dýra
- efnafræði
-
hreinsar skrokk
Fjarlægir líffæri,fitu, mænu, og þind úr skrokkum. Framkvæmir hreinsun á skrokknum eftir þeim aðferðum sem hafa verið settar til þess að fá endanlega framsetningu skrokka.
-
að flá dýr
Flá dýr á viðeigandi hátt, með tilliti til endanlegrar notkunar skinnsins. Fláið húðina af dýrinu og undirbúið hræið fyrir vinnslu eða til að nota skinnið eða feldinn. Ef um minni dýr er að ræða skal nota fláunaraðferð, þar sem er skurður gerður við fæturna og skinninu flett af eins og sokkur. Ef dýrinu er ekki slátrað með verkfærum heldur ef notað er gas eða barefli skal ganga úr skugga um að dýrið sé dautt áður en það er fláð. Nota skal aðferð sem heitir opin fláun á stærri dýr, þar er skurður gerður við magann og skinninu flett af einsog jakki. Nota skal réttan búnað við að flá.
-
skapar formgerð dýra
Framleiðsla á formi dýrsins og setja upp bein til þess að mynda formgerð dýrsins með því að nota víra, bómull og leir. Ef um stærri dýr er að ræða skal einnig nota mót, burðarvirki úr málmi eða höggmynd dýrsins, og setja það í rétta stöðu.
-
hreinsar dýraskrokkshluta
Hreinsa og undirbúa allskonar dýraskrokka fyrir sútun. Hreinsa líkamshluta, eins og húð, beinagrind, hreindýrshorn eða önnur horn, með því að nota hreinsiaðferðir sem henta dýrategundinni.
-
leggur lokahönd á formgerð dýra
Lýkur við formgerð dýranna með því að festa aðra hluti og aukabúnað í grindina, s.s. nef, eyru, augu eða hala. Límir, þegar um er að ræða stærri dýr, einnig húðina við grind dýrsins.
Vaxtarleiðir & svipuð hlutverk
Kannaðu dæmigerðar starfsferilsleiðir, skylda færni og svipuð hlutverk til að skipuleggja næsta skref þitt.
Hvar passaruppstoppari?
Líkindaskor byggð á kunnáttuskörun úr ESCO gögnum.
Algengar spurningar
- Hverjar teljast vera helstu hæfileikar uppstoppara?
- Nákvæmni, hæfni í handverkum, þekking á dýraríkinu og varðveislufræðum er lykilatriði. Mikilvægt er að vera vandamálalaus og geta unnið bæði sjálfstætt og í hópum.
- Gilda sérstakar reglur eða leyfiskröfur við uppstoppun dýra?
- Reglur um meðferð og varðveislu dýra geta verið strangar, sérstaklega varðandi vernduð dýr. Mikilvægt er að kynna sér gildandi lög og reglur á hverjum tíma.
- Hvar get ég náð sérhæfingu í uppstoppun?
- Formleg náttúra í uppstoppun er takmörkuð á Íslandi. Þó geti hægt verið að nálgast þekkingu og reynslu með námskeiðum, fræðslum, starfi hjá reynslumiklum uppstoppurum eða í tengdum iðnaði.